‘’İyi not almak için kopya farzdır ,’’ diyor. Kim diyor bu sözü? Erdal Sezgin değil tabii! Başkası… Bu nedenle tırnak içine aldım (!)
‘’ Tırnak’’ sevimsiz bir sözcük. Bunun için uzadıkça fazlası kesilip atılır. Kadınlar da belki kıyamadıkları için boyayıp dururlar. Olmadı yapayını da takarlar.
Yalnız günlük yaşamımızda noktalama imi olan ‘’tırnak’’ ın çok önemli bir işlevi olduğunu belirtmeliyim. Tümden kesilip atıldığında kişiyi ‘’hırkız’’ durumuna da düşürebilir.
Son günlerin güncel konusu ‘’ Boğaziçi!’’ Yeni atanan rektörü tırnak’tan hoşlanmıyor olacak ki yaşamından söktürüp atmış tırnakları. Hazret ‘’unuttum’’ diyor bir de ! Biz de inanıyoruz tabii (!)
‘’ Adam olacak çocuk b..undan belli olur!’’ derler. ( Bakınız ‘’intihal’’ olmasın diye nasıl yazdım özlü sözü ! )
Bu kişinin adam olacağı, öğrencilik yıllarından belliymiş. Kopyayı ‘’farz’’ olarak niteleyen bu kişi ‘’intihal’’i daha o yıllarda yapmamış mı ? Ama arkadaşından, ama avucundan, ama cebindeki kâğıttan !..
Gelelim noktalama iminin kullanım alanlarına … Kuralların iki ayrı kaynakta çelişkili kullanımını gören bir dostum, düşüncemi sordu bugün. ‘’ Tam yerine rast geldi manzara koyduk !’’ diyor ya rahmetli usta ! Aynen tam da öyle oldu .
Günlük yaşamda bilerek bilmeyerek fazla da kullanılmaz ‘’tırnak’’ !
Fazla ayrıntıya girmeden sıralayacağım. Zaten yukarıdaki bölümde bıktıracak kadar çok kullandım bu imi! Özellikle (!..)
Başkalırından alınan sözler ,
Vurgulanması gereken sözcük ya da tümceler,
Kitap ve yazı adları,
Söylenmiş kısa sözler tırnak içine alınmalı.
‘’Tırnak’’ larla aranız iyi değilse rektör gibi (!) özel olarak belirtmek istediğiniz sözcükleri, kısa sözleri alt çizgiyle ya da koyu harflerle yazabilirsiniz .
Ünlem (!) ve soru imi (?) tırnağın içine alınmalıdır.
Kimi yazarlar alıntının nokta ile bitirilebileceğini savunuyor. Ancak, noktadan sonra tırnağın kapatıp küçük harfle davam etmeli diyorlar.
Tırnağın içinde bir kez daha tırnak kullanmak gerekirse seçiminiz teki (‘) olmalı.
Tırnağı kapatmadan virgül koyup küçük harfle devam etmek daha doğru olur. Örneğin rektör ; ‘’ Ben bileğimin hakkıyla bu makama geldim , ‘’ dedi tümcesinde olduğu gibi (!)
Çoktandır ders yapmamıştık. Kısa da olsa ‘’tırnak’’ın önemini vurguladık. Böylece yazmaya devam et diyen okurum Hikmet Yetim’in isteğini de yerine getirmiş oldum. Suya sabuna dokunmadan tabii (!)
Dilci yazarımız Attila Aşut’un, yarınki köşesinde (BirGün) ‘’tırnak’’ı ele alacağını tahmin ediyorum. Eksik bıraktıklarımı Sayın Hoca’mdan okuyabilirsiniz.